Italië, het laarsvormige land dat al eeuwen tot de verbeelding spreekt. Een land van diepe geschiedenis, adembenemende landschappen en een cultuur die de wereld heeft gevormd. Of je nu een fervent Italië-fan bent of een nieuwsgierige reiziger, er zijn altijd verrassingen te ontdekken. We duiken in 30 fascinerende feiten die je kijk op dit mediterrane juweel misschien wel veranderen.
Naam en topografie: waar komt ‘Italië’ vandaan?
De naam ‘Italië’ stamt van het Griekse woord ‘Italos’, wat ‘kalf’ betekent. Oorspronkelijk verwees deze term in de 8e eeuw voor Christus naar de regio Calabrië, gegeven door Griekse kolonisten. Pas onder de Romeinse keizer Augustus werd de naam uitgebreid tot het gehele schiereiland. Wist je dat bijna viervijfde van Italië bergachtig en heuvelachtig is, wat het landschap zo divers maakt?
Hoofdstad Rome: de Eeuwige Stad en haar schatkamer
Rome, de iconische hoofdstad van Italië, draagt de bijnaam ‘de Eeuwige Stad’ en is bijna 3000 jaar oud. Sinds 1871 is het de officiële hoofdstad en de trotse thuisbasis van wereldbekende monumenten zoals de Sint-Pietersbasiliek, de betoverende Sixtijnse Kapel, het imposante Colosseum en de wereldberoemde Trevifontein. De Sint-Pietersbasiliek is overigens het grootste christelijke bouwwerk ter wereld, waar 120 jaar aan gebouwd is (van 1506 tot 1626).
Werelderfgoed en bezoekersaantallen: een rijke schat
Italië kan met recht het meest waardevolle land volgens UNESCO Werelderfgoed worden genoemd. Geen enkel ander land heeft zoveel vermeldingen op de culturele en natuurlijke werelderfgoedlijst. Dit draagt bij aan het feit dat Italië het 5e meest bezochte land ter wereld is, met jaarlijks ongeveer 46 miljoen buitenlandse bezoekers die komen genieten van al deze pracht.
Onafhankelijke Staten en actieve vulkanen: bijzondere geografie
Opvallend is dat Italië twee onafhankelijke staten binnen zijn grenzen herbergt: de Republiek San Marino en Vaticaanstad. Vaticaanstad is uniek; het is het enige land ter wereld dat ’s nachts zijn poorten kan sluiten. Het heeft een eigen telefoonbedrijf, radio, tv-zender, geld, postzegels en zelfs zijn eigen leger, de historische Zwitserse Garde. En als je dacht dat Italië geen vuur in zich had, dan heb je het mis: Europa’s enige drie actieve vulkanen – de Etna, de Stromboli en de Vesuvius – liggen allemaal in het zuiden van Italië. De Etna staat bekend als ’s werelds meest actieve vulkaan.
Historische grondleggers: bakermat van beschavingen
Italië was de bakermat van de Etruskische en vervolgens de Romeinse beschaving, en het epicentrum van het eerste en grootste rijk in Europa en Noord-Afrika. Minder bekend is misschien dat de stad Syracusa op Sicilië ooit de grootste oude Griekse stad ter wereld was. Het Colosseum in Rome is het grootste oude gebouw dat gewijd was aan entertainment, gevolgd door de amfitheaters van Capua en Verona.
De Republiek Venetië, opgericht in 697 en veroverd door Napoleon in 1797, staat bekend als de langstdurende republiek in de menselijke geschiedenis met een ononderbroken regeringsvorm die maar liefst 1100 jaar standhield – een indrukwekkend contrast met de Romeinse Republiek die net geen 500 jaar duurde. Ook op academisch gebied liep Italië voorop: de oudste Europese universiteit die continu in bedrijf is geweest, is de Universiteit van Bologna, opgericht in 1088. Dertien andere Italiaanse universiteiten zijn meer dan 500 jaar oud!
Culinair erfgoed: pasta, pizza en meer
Geen Italië zonder eten! Er is bewijs dat een soort van pasta en pizza al in het oude Rome werd gegeten. De allereerste échte pizzeria ter wereld, Antica Pizzeria Port’Alba, opende haar deuren in Napels in 1830. Wist je dat er meer dan 140 soorten pasta’s bestaan? De gemiddelde Italiaan consumeert maar liefst 25 kg pasta per jaar, hoewel het verbruik in het midden en zuiden aanzienlijk hoger ligt dan in het noorden, waar risotto en polenta populairder zijn. En voor de koffieliefhebbers: de espressomachine is natuurlijk ook een Italiaanse uitvinding, uit 1884 door Angelo Moriondo uit Turijn!
Geniale Italianen: kunst, muziek en uitvindingen
Italië heeft de wereld talloze genieën geschonken. Veel van ’s werelds beroemdste kunstenaars waren Italianen, waaronder Botticelli, Michelangelo, Leonardo da Vinci, Donatello, Fra Angelico, Tintoretto, Caravaggio, Bernini, Titiaan en Rafaël. De Italianen zijn ook de uitvinders van de viool, de cello en de piano, en leverden belangrijke bijdragen aan barokmuziek met namen als Vivaldi, Corelli, Monteverdi en Albinoni.
Maar hun inventiviteit reikt verder: de mechanische klok, de barometer, de thermometer, optische glazen en de telefoon zijn allemaal Italiaanse uitvindingen. Ook de krant, zoals we die nu kennen, ontstond rond 1556 in Venetië. Guglielmo Marconi was een van de uitvinders van de radio, en Alessandro Volta creëerde de eerste elektrische batterij. Zelfs de financiële bank is een Italiaanse uitvinding uit de middeleeuwen, met de befaamde Banco Medici als bekend voorbeeld.
Moderne invloeden: mode, auto’s en economie
Italië staat vandaag de dag nog steeds synoniem voor stijl en vakmanschap. Het land heeft meer beroemde modeontwerpers dan enig ander land, met grootheden als Gucci, Prada, Versace, Dolce & Gabbana en Giorgio Armani. Ook op vier wielen excelleert Italië: veel van ’s werelds meest prestigieuze sportwagens zijn Italiaans, denk aan Ferrari, Lamborghini, Maserati, Bugatti en De Tomaso. En de stof van onze geliefde ‘blue jeans’ komt oorspronkelijk uit het Italiaanse Genua, waar zeelieden de broeken al in de 17e eeuw droegen.
Naast deze glimmende kanten wordt geschat dat Italië de grootste ‘zwarte economie’ in West-Europa heeft. En voor de filmliefhebbers: het oudste filmfestival ter wereld, het Filmfestival van Venetië, begon al in 1932.
Deze fascinerende feiten schetsen een levendig beeld van een land dat, van zijn oude wortels tot zijn moderne innovaties, nooit ophoudt te boeien. Ze komen vast van pas bij je volgende Triviant-spel of gewoon als leuke weetjes tijdens je volgende reis naar la bella Italia!
Video: Tastemade