Hoog op een heuvel, met panoramische vergezichten over de Val di Chiana en de uitlopers van de Val d’Orcia, ligt Cortona. Deze vruchtbare vallei vormt het hart van zuidoost-Toscane en herbergt enkele van de mooiste dorpen van de regio, zoals Lucignano, Civitella en Cetona. Lees meer over de omgeving in onze complete gids over de Val di Chiana
Dit compacte, maar veelzijdige stadje behoort tot de oudste nederzettingen van Toscane en draagt nog steeds de sporen van de Etruskische beschaving. Tegenwoordig is het een geliefde bestemming voor reizigers die een authentieke mix van geschiedenis, cultuur, gastronomie en landschap zoeken. Voor velen kreeg Cortona extra bekendheid dankzij de film Under the Tuscan Sun, die de stad internationaal op de kaart zette. Maar achter dit filmdecor gaat een rijk erfgoed schuil dat veel dieper reikt.
De geschiedenis van Cortona: van de Etrusken tot nu
Cortona is een van de oudste steden van Toscane en zou volgens de overlevering al in de 8e eeuw v.Chr. gesticht zijn door de Etrusken. De stad maakte deel uit van de twaalf grote Etruskische steden en groeide uit tot een belangrijk centrum. Sporen van die periode zijn nog zichtbaar in de Etruskische stadsmuren, die delen van de huidige ommuring vormen.
Na de Romeinse overheersing en de middeleeuwen ontwikkelde Cortona zich tot een vrije stadstaat, die later onder de invloed van Florence kwam te staan. De lange geschiedenis verklaart de gelaagdheid van het huidige stadsbeeld: Romeinse resten, middeleeuwse paleizen en renaissancekerken staan er zij aan zij.
Wat te doen in Cortona: bezienswaardigheden en tips
Wie Cortona bezoekt ontdekt een stad die ondanks haar bescheiden omvang rijk is aan musea, pleinen en uitzichtpunten. De belangrijkste bezienswaardigheden van Cortona zijn goed te voet bereikbaar, al vereisen de steile straatjes soms wat uithoudingsvermogen.
Piazza della Repubblica en Palazzo Comunale
Het centrale Piazza della Repubblica vormt het hart van de stad. Het plein wordt gedomineerd door het Palazzo Comunale, een gotisch stadhuis met een markante trap. Rondom het plein vind je cafés en kleine winkels waar de sfeer van dagelijks leven en toerisme samenkomt.
MAEC – Museo dell’Accademia Etrusca e della Città di Cortona
Het MAEC is een van de belangrijkste musea van de stad en biedt een uitgebreid overzicht van de Etruskische geschiedenis. Hier zijn urnen, sieraden en andere archeologische vondsten te zien die de rijkdom van deze beschaving weerspiegelen. Het museum gaat bovendien in op de middeleeuwse en renaissancegeschiedenis van Cortona.
Museo Diocesano
Voor kunstliefhebbers is het Museo Diocesano onmisbaar. Hier hangen werken van onder anderen Fra Angelico en Luca Signorelli, beiden belangrijke schilders uit de renaissance. Het museum is gevestigd tegenover de kathedraal en geeft een intiem beeld van religieuze kunst in Toscane.
De Etruskische muren
Een wandeling langs de Etruskische muren is een must. De imposante stenen blokken, die al meer dan 2000 jaar overeind staan, herinneren aan de vroegste geschiedenis van Cortona. Op verschillende punten langs de ommuring zijn uitzichtplaatsen met vergezichten over het Toscaanse landschap.
Santa Margherita en het fort
Wie de klim naar de bovenstad aandurft, bereikt de basiliek van Santa Margherita, gewijd aan de beschermheilige van Cortona. Nog hoger ligt het Fortezza Medicea, een 16e-eeuws fort dat een van de mooiste panoramische uitzichten biedt over de regio.
Cortona en Under the Tuscan Sun
Veel bezoekers kennen Cortona dankzij de film Under the Tuscan Sun (2003), gebaseerd op het boek van Frances Mayes. De film zette Cortona internationaal op de kaart als symbool van het Toscaanse droomleven. Hoewel de verhaallijn vooral fictie is, bestaat de villa Bramasole – een van de belangrijkste filmlocaties – daadwerkelijk en ligt ze net buiten de stad. Voor veel reizigers vormt de film de aanleiding om Cortona te bezoeken, maar wie eenmaal arriveert ontdekt dat de stad veel meer te bieden heeft dan een romantisch filmdecor.
Wandelen door de historische straten van Cortona
Een bezoek aan Cortona is onlosmakelijk verbonden met wandelen. De steile, smalle straatjes leiden langs stenen huizen, kleine kerken en verborgen binnenplaatsen. Op warme dagen hangt de geur van Toscaanse keuken en versgebakken brood in de lucht, terwijl bewoners en bezoekers zich verzamelen op de pleinen.
Langs de hoger gelegen straten ontvouwen zich steeds nieuwe panoramische uitzichten over de Valdichiana en, bij helder weer, tot aan het Trasimeense Meer in Umbrië. Voor wandelaars zijn er bovendien diverse routes buiten de stad, waaronder trajecten die aansluiten op de Via Lauretana en andere historische pelgrimspaden.
Gastronomie: proeven van Cortona
Cortona staat bekend om zijn eenvoudige maar smaakvolle keuken, waarin lokale ingrediënten de hoofdrol spelen. De regio is beroemd om haar olijfolie, wijnen en wildgerechten.
Pici pasta en traditionele gerechten
Net als in veel delen van Toscane is pici pasta een specialiteit: dikke, met de hand gerolde pasta die vaak wordt geserveerd met een rijke vleessaus of met knoflook en tomaat (aglione). Daarnaast zijn gerechten met wild zwijn, haas en duif kenmerkend voor de lokale keuken.
De beste restaurants en trattoria’s in Cortona
- Trattoria Dardano – authentieke Toscaanse gerechten in een informele sfeer.
- La Bucaccia da Romano – bekend om vleesgerechten en een uitgebreide wijnkaart.
- Osteria del Teatro – een van de meer verfijnde adressen, met creatieve interpretaties van klassieke Toscaanse gerechten.
Lokale wijn, zoals de Cortona DOC en Syrah, maakt de maaltijd compleet.
Praktische tips voor Cortona
Hoe kom je in Cortona?
- Met de auto: Cortona ligt op 30 minuten van Arezzo en circa 1 uur van Siena. De dichtstbijzijnde snelweg is de A1 (afslag Valdichiana).
- Met de trein: Het station van Camucia-Cortona ligt in de vallei, op enkele kilometers van de stad. Van daaruit rijden bussen en taxi’s omhoog naar het centrum.
Parkeren in Cortona
Binnen de stadsmuren is autoverkeer beperkt. Parkeren kan op diverse plekken net buiten het centrum, zoals bij Parcheggio Piazza Mazzini of Parcheggio Porta Colonia. Sommige zijn gratis, andere betaald. Van daaruit bereik je te voet het centrum.
Beste reistijd om Cortona te bezoeken
De lente (april-juni) en de vroege herfst (september-oktober) zijn ideaal. In deze periodes zijn de temperaturen aangenaam en is het minder druk dan in de zomermaanden juli en augustus.
Overnachten in Cortona
Wie langer wil blijven kan kiezen voor hotels en agriturismo’s. Binnen de stad zijn kleinschalige boetiekhotels te vinden, terwijl in de omliggende heuvels sfeervolle agriturismo’s liggen met uitzicht over de valleien.
Dagtrip of langer verblijf?
Cortona is geschikt voor zowel een dagtrip als een langer verblijf. In één dag kun je de belangrijkste bezienswaardigheden bekijken en genieten van de sfeer. Maar wie meer tijd heeft, kan de omliggende regio ontdekken: het Trasimeense Meer in Umbrië, de wijngebieden van Montepulciano en de Val d’Orcia, of de nabijgelegen stad Arezzo.
FAQ Cortona
Wat te doen in Cortona?
Bezoek het Piazza della Repubblica, wandel langs de Etruskische muren, ontdek het MAEC en Museo Diocesano, en klim naar de basiliek van Santa Margherita.
Is Cortona de moeite waard?
Ja, Cortona biedt een unieke mix van Etruskische geschiedenis, renaissancekunst, panoramische uitzichten en gastronomie.
Hoe kom je in Cortona?
Met de auto via de A1 (afslag Valdichiana) of met de trein naar Camucia-Cortona, gevolgd door een korte bus- of taxirit.
Waar parkeren in Cortona?
Parkeren kan buiten de stadsmuren, bijvoorbeeld bij Piazza Mazzini of Porta Colonia.
Welke restaurants in Cortona zijn aan te raden?
Aanraders zijn Trattoria Dardano, La Bucaccia da Romano en Osteria del Teatro.
Wat is de link tussen Cortona en Under the Tuscan Sun?
De film werd deels in en rond Cortona opgenomen, met villa Bramasole als iconische locatie.