Aan de zuidrand van de Val di Chiana, op de grens van Toscane en Umbrië, ligt Cetona – een middeleeuws dorp dat zowel rust als diepte ademt. Deze vallei vormt een van de meest authentieke gebieden van Toscane, bekend om haar dorpen, wijn en landschappen die zich uitstrekken van Lucignano tot Civitella in Val di Chiana. Lees meer over de omgeving in onze gids over de Val di Chiana.
Waar de Val d’Orcia zich laat zien met wijngaarden en glooiende heuvels, bewaart Cetona haar geschiedenis in steen, grotten en ritme. Het is een dorp dat terugkijkt, zonder ooit stil te staan.
Binnen haar middeleeuwse muren ontvouwt zich een netwerk van smalle straatjes en pleinen in licht kalksteen, met als hart het Piazza Garibaldi. Rond dit plein liggen cafés waar de ochtend langzaam op gang komt met espresso en kranten. Boven het dorp torent La Rocca – de 10e-eeuwse vesting die de geschiedenis van Cetona domineert. Vanaf hier ontvouwt zich een panorama over de Val di Chiana, met zicht op Monte Cetona, de berg waaraan het dorp zijn identiteit dankt.
Archeologie en prehistorie: de Grotten van Belverde
Cetona onderscheidt zich door haar unieke prehistorische erfgoed. Slechts enkele kilometers buiten het centrum ligt het Parco Archeologico Naturalistico di Belverde, waar de Grotten van Belverde (Grotte di Belverde) getuigen van menselijke aanwezigheid sinds het paleolithicum.
Het park combineert natuur en archeologie: bezoekers volgen wandelpaden langs kalksteenkloven en kunnen afdalen in grotten waar duizenden jaren geleden al werd geleefd. In de nabijgelegen Museo Civico per la Preistoria del Monte Cetona in het centrum worden de vondsten tentoongesteld: stenen werktuigen, urnen en reconstructies van nederzettingen.
💡 Voor gezinnen is er het Archeodromo di Belverde, waar kinderen en volwassenen “archeologen voor één dag” kunnen worden en kennismaken met prehistorische technieken en ambachten.
Samen vormen het museum, park en archeodrome een van de meest toegankelijke prehistorische complexen van Toscane — uniek in zijn soort.
Monte Cetona: natuur, uitzicht en stilte
De Monte Cetona (1148 m) vormt de natuurlijke achtergrond van het dorp. Deze berg, deels bedekt met beuken- en eikenbossen, is geliefd bij wandelaars, fietsers en natuurliefhebbers.
Vanaf het centrum van Cetona vertrekken verschillende wandelroutes, waaronder de route naar het heiligdom van Santa Maria di Belverde, dat deels in de rotswand is uitgehouwen. De paden bieden panoramische uitzichten over de Val di Chiana en, op heldere dagen, zelfs tot aan het Trasimenomeer.
Voor meerdaagse reizigers is Cetona ook een uitstekend vertrekpunt voor trekking- en mountainbikeroutes richting San Casciano dei Bagni, Chianciano Terme en het natuurgebied van Monte Rufeno op de Umbrisch-Toscaanse grens.
Dorpsleven en sfeer
Binnen de stadsmuren heerst een rustige, ingetogen levendigheid. Het hart van Cetona is het Piazza Garibaldi, een van die Toscaanse pleinen waar het leven nog langzaam beweegt. Rond de fontein staan palazzi met verweerde gevels, cafés met houten luiken en de kerk van San Michele Arcangelo.
In april bloeit het dorp letterlijk op tijdens Cetona in Fiore, een bloemenfestival dat balkons en pleinen verandert in een zee van kleuren en geuren. De zomer brengt concerten en lokale markten, maar zelfs dan blijft Cetona ver verwijderd van het drukke toerisme van de Val d’Orcia.
Lokale gastronomie en tradities
De keuken van Cetona weerspiegelt de eenvoud van de Toscaanse binnenlanden. Proef er de pastrignocchi, een handgerolde pastasoort geserveerd met tomatensaus of paddenstoelen, of probeer gerechten met truffel en olijfolie van de omliggende heuvels.
De wijnen van de Val di Chiana – vooral Sangiovese en Trebbiano – passen bij de lokale gerechten, terwijl in de herfst kastanjes en wild het menu bepalen. In het weekend vullen lokale markten het dorpsplein met olijven, honing en pecorino uit de regio.
Wellness en ontspanning: Cetona & Chianciano Terme
Op slechts tien kilometer afstand liggen de thermale baden van Chianciano Terme, een bestemming die al sinds de Romeinse tijd bekendstaat om haar geneeskrachtige bronnen. Een verblijf in Cetona laat zich goed combineren met een dag in de spa’s of thermaalbaden van Chianciano — cultuur en ontspanning in één reis.
Ligging en praktische informatie
Cetona ligt op de zuidflank van de Val di Chiana, strategisch tussen Orvieto, Chiusi en Città della Pieve.
Het dorp is goed bereikbaar via de A1-autostrada (afrit Chiusi-Chianciano Terme). Vanaf daar is het nog 10 minuten rijden door olijfgaarden en cipressenlanen.
Veelgestelde vragen over Cetona
Wat maakt Cetona bijzonder?
De combinatie van middeleeuwse charme, prehistorische grotten en de rustige sfeer van de Val di Chiana maakt Cetona uniek in Toscane.
Behoort Cetona tot I Borghi più belli d’Italia?
Ja. Cetona maakt officieel deel uit van I Borghi più belli d’Italia, de landelijke vereniging die de mooiste dorpen van Italië erkent. Het label benadrukt de zorg waarmee het historische centrum, de natuur en de lokale tradities worden behouden.
Waar liggen de Grotten van Belverde?
Ongeveer 5 km buiten het dorp, bereikbaar per auto of te voet via wandelpaden.
Wat is het Prehistorisch Museum van Cetona?
Het Museo Civico per la Preistoria del Monte Cetona toont vondsten en reconstructies uit de grotten van Belverde.
Wat kun je doen op de Monte Cetona?
Wandelen, mountainbiken en paardrijden. Er zijn goed gemarkeerde paden met uitzicht over de Val di Chiana.
Wanneer vindt Cetona in Fiore plaats?
Elk jaar in april, met bloemenmarkten, tentoonstellingen en versierde balkons.
0 reacties op “Cetona: Toscane’s best bewaarde prehistorische geheim in de Val di Chiana”