Op de hellingen van de Majella, waar steile bergwanden overgaan in de groene Peligna-vallei, ligt Pacentro — een van de mooiste dorpen van Abruzzo. Het silhouet wordt bepaald door twee vierkante torens die boven de daken uitsteken: het Castello Caldora, dat als een stenen wachter over het landschap uitkijkt.
Dit middeleeuwse dorp, gebouwd in bleke kalksteen en doordrenkt van eeuwen geschiedenis, is een plek waar het ritme van het leven nog bepaald wordt door tradities, lokale feesten en de seizoenen van de bergen.
Een borgo met een lange adem
Pacentro is een dorp dat in de loop van eeuwen bijna onveranderd is gebleven. De straatjes zijn smal en geplaveid, de huizen dicht op elkaar gebouwd, en overal kom je kleine binnenplaatsen, verborgen fonteinen en oude doorgangen tegen.
Het dorp behoort tot I Borghi più belli d’Italia en dat is geen verrassing — de ligging, het kasteel en de authentieke sfeer maken Pacentro tot een van de meest karakteristieke dorpen van het Majella-gebied.
Castello Caldora – de torens boven de vallei
Wie Pacentro nadert, ziet ze meteen: de twee imposante torens van het Castello Caldora (ook bekend als Castello Cantelmo). Ze steken boven de daken uit en vormen het herkenningspunt van het dorp. Het kasteel stamt uit de 14e eeuw en maakte deel uit van de verdedigingslinie die ooit de Valle Peligna bewaakte.
Waarom dit kasteel zo bijzonder is
- het panorama over de Valle Peligna en de omliggende bergen
- de ligging op een uitstekende rots, met zicht op Sulmona
- de robuuste vierkante torens die iconisch zijn voor Pacentro
- het vormt de ideale startplek voor wandelingen richting de Majella
Vanaf het kasteel ontvouwt zich een van de mooiste uitzichten van Midden-Italië.
De Ciccone-familie: Madonna’s wortels in Pacentro
Een bijzonder detail dat veel bezoekers verrast: Pacentro is de oorspronkelijke thuisbasis van de voorouders van de popzangeres Madonna.
De familie Ciccone woonde hier tot 1929, waarna zij naar de Verenigde Staten verhuisden. Veel locals kennen de familiegeschiedenis nog en vertellen graag over de connectie. Het huis waar Madonna’s grootouders woonden, staat er nog steeds, eenvoudig en onopvallend tussen de andere stenen woningen.
Door het historische centrum dwalen
Het centrum van Pacentro is een wirwar van steegjes, trapjes en bogen, waar je telkens uitkomt op kleine pleinen die uitkijken over het dorp of de bergen. De architectuur toont een mix van barok, renaissance en middeleeuwen — en overal zie je details uit Majella-steen.
Enkele hoogtepunten
- Santa Maria Maggiore (16e eeuw) – imposante façade, grafische deur, fraaie klokkentoren
- San Marcello (11e eeuw) – de oudste kerk van Pacentro
- 17e-eeuwse fontein op het dorpsplein
- Palazzo La Rocca & Palazzo Tonno – elegante palazzi met intrigerende geschiedenis
Een bijzonder verhaal kleeft aan Palazzo Tonno, waar de ‘steen van het schandaal’ zich bevond: wie zijn schulden niet kon betalen, werd vroeger gedwongen om er naakt op te zitten — een publieke straf die het dorp nooit vergeten is.
Corsa degli Zingari – een eeuwenoude traditie
Op de eerste zondag van september staat Pacentro in het teken van de Corsa degli Zingari, een intens ritueel dat tot de vroegchristelijke tijd teruggaat.
Jonge mannen rennen blootsvoets de steile berghelling af, van de rotsen boven het dorp naar de kerk van de Madonna di Loreto. De race is een test van moed, uithouding en toewijding — en hoewel de naam verwarrend klinkt (zingari betekent ‘naakt’ in het lokale dialect), heeft het niets met zigeuners te maken.
Het evenement trekt duizenden bezoekers en is een van de meest fascinerende tradities van Abruzzo.
Keuken van het berglandschap
Pacentro en de omliggende valleien staan bekend om gerechten met lokale ingrediënten zoals:
- maccheroni alla chitarra
- arrosticini
- bergkazen
- huisgemaakte worsten
- Montepulciano d’Abruzzo
De gerechten weerspiegelen de tradities van herders en boeren die eeuwenlang het tempo van het leven bepaalden op de hellingen van de Majella.
Excursies en wandelen rond Pacentro
De omgeving van Pacentro is een walhalla voor wandelaars:
- Vallone-waterval – korte wandeling door bosrijk gebied
- San Leonardo-pas – panoramische route met fenomenale uitzichten
- Colle Nusca-grot – met prehistorische grotschilderingen
- Majella Nationaal Park – toegangspoort tot tientallen wandelroutes
Met Sulmona op slechts enkele minuten rijden is Pacentro ook ideaal als uitvalsbasis voor:
Waarom Pacentro zo’n uniek dorp is
Pacentro is een dorp dat je meeneemt door lagen geschiedenis, traditie en landschap. De combinatie van middeleeuwse straten, het indrukwekkende kasteel, het uitzicht over de vallei en tradities als de Corsa degli Zingari maken het tot een bestemming die diep raakt.
Het is een plek die nog niet is gladgestreken door toerisme — rauw, echt en onvergetelijk.
