In oktober verandert Zuid-Tirol van kleur. De lariksen op de berghellingen worden goud, in de dalen hangen de appels zwaar aan de bomen en op de hoogste toppen ligt de eerste sneeuw. Overdag is het vaak helder en zacht genoeg om in een trui te wandelen; tegen vijf uur zakt de zon achter de bergkam en wordt de lucht scherp. Dat is het moment waarop een spa vakantie in Zuid-Tirol logisch wordt: buiten de kou van de berg, binnen de warmte van een sauna met uitzicht op dezelfde toppen.
Weinig streken in Italië hebben zo’n dichte wellnesscultuur als deze Duitstalige provincie. Die traditie gaat terug tot de kuurgasten van de negentiende eeuw en is sindsdien uitgegroeid tot een eigen genre: alpine wellness, met binnen- en buitenbaden, saunalandschappen en behandelingen op basis van hooi, appels en bergkruiden.
Waarom Zuid-Tirol in de herfst?
De herfst is in Zuid-Tirol het seizoen tussen de drukte van de zomer en de skiërs van de winter. De wandelpaden zijn rustig, de berghutten zijn nog open tot eind oktober en de dalen rond Merano en Bolzano blijven tot in november mild. Het licht is lager en warmer dan in de zomer, waardoor de Dolomieten aan het eind van de middag in roze en oranje tinten kleuren.
Het is ook het seizoen van de oogst. In september en oktober worden de druiven geplukt, in de Vinschgau en rond Merano de appels, en in de kastanjebossen van het Eisacktal vallen de kastanjes. Dat brengt het Törggelen met zich mee, de herfsttraditie waarbij nieuwe wijn en kastanjes op tafel komen in boerenherbergen. Na een middag in de spa is een Törggelen-avond een logische afsluiting.
Wellness in Zuid-Tirol: wat je kunt verwachten
Een spa in Zuid-Tirol is meestal groter en uitgebreider dan bezoekers uit Nederland of België gewend zijn. Veel adressen hebben een binnenbad en een verwarmd buitenbad, vaak met uitzicht over het dal, en een saunalandschap met meerdere sauna’s, stoombaden en rustruimtes. Sommige adressen hebben een zogenoemd sky pool, een zwembad op het dak of aan de rand van een helling dat in de lucht lijkt te hangen.
Typisch Zuid-Tiroolse behandelingen zijn het hooibad, een traditie uit Fiè allo Sciliar aan de voet van de Sciliar, waarbij gasten in vochtig, warm berghooi worden gewikkeld, en behandelingen met appel, druivenpitolie of dennenhars. Ze verwijzen naar wat het land zelf voortbrengt.
Een belangrijk verschil met Italië verder naar het zuiden: in de sauna’s van Zuid-Tirol is het, net als in Duitsland en Oostenrijk, gebruikelijk om textielvrij te zitten. Veel hotels hebben daarnaast een aparte damessauna of ruimtes waar badkleding wel is toegestaan. Ook het onderscheid tussen adults-only en gezinsadressen is groot: wie rust zoekt, let daarop bij het boeken.
De beste streken voor een spa vakantie in Zuid-Tirol
Merano en omgeving
Merano is de historische kuurstad van Zuid-Tirol en nog altijd het centrum van het wellnessleven. Midden in de stad ligt Therme Meran, een openbaar badcomplex met binnen- en buitenbaden en een groot saunagedeelte, dat ook toegankelijk is voor wie elders logeert. In de herfst kleuren de tuinen van Kasteel Trauttmansdorff en de Tappeinerweg boven de stad.
De dorpen op de hellingen rond Merano, zoals Tirolo en Scena, hebben veel adressen met eigen spa en uitzicht over het dal. Een hotel daar combineert de rust van de berg met de stad op tien minuten rijden.
De Renon boven Bolzano
De Renon is een hoogvlakte op ruim 1.200 meter boven Bolzano, met een kabelbaan naar de stad en een smalspoortrein tussen de dorpen. In de herfst is het een van de mooiste plekken voor rustige wandelingen, onder meer over de Freud-promenade en langs de aardpiramides. Het plateau heeft een reeks kleinere adressen met wellness, gericht op rust in plaats van grootte.
Hier ligt ook Villa Gloria en Gloriette Guesthouse, een boutiqueadres in Soprabolzano met een kleinschalige wellness en uitzicht op de Dolomieten.
Bressanone en de Plose
Rond Bressanone liggen wijngaarden, kastanjebossen en de Plose, de huisberg met wandelpaden en uitzicht op de Odle. Het Eisacktal is de bakermat van het Törggelen, wat de streek in oktober en november extra aantrekkelijk maakt. In de stad zelf ligt het openbare zwembad- en saunacomplex Acquarena.
Aan de voet van de Plose ligt Santre Dolomythic Home, een modern adres met infinity pool en uitzicht over het dal. Bressanone is daarmee een goede uitvalsbasis voor wie wellness, cultuur en herfstwandelingen wil combineren.
Val Gardena, Alpe di Siusi en Alta Badia
In de Dolomietendalen ligt de grootste concentratie aan wellnessadressen van Zuid-Tirol. Rond Ortisei en Castelrotto en in Alta Badia staan veel van de grotere spa-adressen, vaak met buitenbaden die uitkijken op de Sassolungo of de Sella.
Let wel op het seizoen. Veel hotels in deze bergdorpen sluiten begin november en gaan pas begin december weer open voor de skiërs. Een verblijf in de tweede helft van oktober valt nog net binnen de zomeropenstelling.
Val Pusteria en het Lago di Braies
In het oosten ligt de Val Pusteria, een breed en groen dal met Brunico als hoofdplaats en de Plan de Corones als huisberg. Rond het Lago di Braies kleuren de lariksen in oktober diep goud, en na het hoogseizoen is het meer weer vrij bereikbaar met de auto. Een B&B of kleiner spa-adres in de zijdalen is hier een rustige keuze.
Herfstwandelingen tussen de lariksen
De lariks is de enige naaldboom in de Alpen die zijn naalden verliest, en precies daarom is hij in de herfst zo opvallend. Vanaf half oktober kleuren hele hellingen goudgeel, eerst hoog in de bergen en daarna lager in de dalen.
De mooiste plekken om dat te zien zijn de Alpe di Siusi, de omgeving van het Lago di Braies en de Val di Funes, waar de goudkleurige bossen afsteken tegen de grijze toppen van de Odle. Lager in het dal lopen de Waalwege rond Merano langs boomgaarden en wijngaarden, en de Keschtnweg in het Eisacktal door kastanjebossen.
De meeste kabelbanen in de Dolomieten draaien tot ergens in de tweede helft van oktober. Wie hoog wil wandelen, plant de reis daarom bij voorkeur in de eerste helft van oktober; voor de dalen en de wijngaarden is ook begin november nog geschikt.
Eten in de herfst: Törggelen en wildseizoen
In de herfst verandert de kaart. Naast canederli en speck verschijnen pompoensoep, paddenstoelen, wild en gerechten met kastanjes. Bij veel adressen hoort een halfpension met een meergangendiner, vaak met wijnen uit de streek zoals lagrein, vernatsch of gewürztraminer.
Wie een avond buiten de deur wil eten, gaat Törggelen. In boerenherbergen in het Eisacktal en rond Bolzano komen dan nieuwe wijn, geroosterde kastanjes, Schlutzkrapfen en zoete krapfen op tafel. Een agriturismo in het Eisacktal is daarvoor de meest authentieke plek.
Waar slapen tijdens een spa vakantie in Zuid-Tirol?
De keuze van de streek bepaalt het karakter van de reis. Merano en de Renon zijn geschikt voor wie wellness wil combineren met cultuur en een stad op korte afstand. De Dolomietendalen passen bij wie overdag hoog wil wandelen en ‘s avonds een groot saunalandschap zoekt. Bressanone en de Val Pusteria liggen daar tussenin.
Drie adressen kent Sogno Italiano uit eigen ervaring: Villa Tivoli in Merano, Villa Gloria en Gloriette op de Renon en Santre Dolomythic Home bij Bressanone. Daarnaast heeft Zuid-Tirol een groot aanbod aan wellnessadressen in elke prijsklasse, van een groot resort tot een klein pension met sauna.
Voor de herfstvakantie en de weekenden in oktober is vroeg boeken verstandig. Een accommodatie met halfpension is in de bergdorpen de norm en vaak voordeliger dan los uit eten gaan.
Praktische informatie
De beste periode voor een spa vakantie in Zuid-Tirol in de herfst loopt van eind september tot begin november. De lariksen kleuren het mooist in de tweede helft van oktober; Törggelen loopt van eind september tot eind november.
Vanuit midden-Nederland is het ruim duizend kilometer naar Bolzano, tien tot elf uur rijden via de Brennerpas. Merano ligt dertig kilometer verder, Bressanone veertig kilometer ten noorden van Bolzano en de Val Gardena op ongeveer drie kwartier rijden. Een verblijf van vier tot zeven nachten is een goede maat om wellness, wandelen en Törggelen te combineren.
Veelgestelde vragen over een spa vakantie in Zuid-Tirol
Wanneer is de beste tijd voor een spa vakantie in Zuid-Tirol?
De herfst, van eind september tot begin november, is de beste tijd voor een spa vakantie in Zuid-Tirol. Het is dan rustig, de lariksen kleuren goud en het is het seizoen van Törggelen. Houd er rekening mee dat veel hotels in de Dolomietendalen begin november tijdelijk sluiten tot het skiseizoen.
Zijn sauna’s in Zuid-Tirol textielvrij?
In de meeste sauna’s in Zuid-Tirol is het, net als in Duitsland en Oostenrijk, gebruikelijk om zonder badkleding te saunaën. Veel adressen hebben daarnaast een aparte damessauna of zones waar badkleding is toegestaan. In zwembaden en buitenbaden wordt altijd badkleding gedragen.
Welke streek in Zuid-Tirol is het best voor een wellnessvakantie?
Voor wellness in combinatie met cultuur is Merano de beste keuze, met de openbare Therme Meran en veel adressen op de hellingen rond de stad. Voor wandelen in de bergen liggen de Val Gardena, Alta Badia en de Alpe di Siusi het gunstigst. De Renon en Bressanone zijn rustige tussenvormen.
Kun je een spa vakantie combineren met Törggelen?
Een spa vakantie en Törggelen gaan in Zuid-Tirol goed samen, omdat beide in de herfst hun hoogtepunt hebben. Het Törggelen vindt plaats van eind september tot eind november in boerenherbergen, vooral in het Eisacktal rond Bressanone en in de omgeving van Bolzano en Merano.