Alpe di Siusi: de grootste hoogalm van Europa in de Dolomieten

Wie op de Alpe di Siusi uit de kabelbaan stapt, staat op een golvend grasland dat zich kilometers lang uitstrekt, tot aan de voet van de bergen eromheen. Houten hooischuren staan verspreid over de weiden, koeien grazen tussen de bloemen en aan de rand van het plateau rijzen de rotswanden op: de Sassolungo en de Sassopiatto in het oosten, de afgeplatte Sciliar in het zuidwesten. Op een heldere ochtend is het er zo stil dat de koeienbellen van ver weg te horen zijn.

De Alpe di Siusi, in het Duits Seiser Alm, ligt in de Dolomieten van Zuid-Tirol en is met ruim vijftig vierkante kilometer de grootste hoogalm van Europa. Het is een van de meest bezochte plekken van de regio, en toch vindt wie een stukje doorloopt er makkelijk rust.

Waar ligt de Alpe di Siusi?

De Alpe di Siusi ligt op een hoogte van ongeveer 1.700 tot 2.300 meter, tussen de Val Gardena in het noorden en het Sciliar-gebied in het zuiden. Aan de rand van het plateau liggen de dorpen Castelrotto, Siusi allo Sciliar en Fiè allo Sciliar, en aan de noordkant Ortisei.

Het zuidelijke deel van de alm hoort bij het natuurpark Sciliar-Catinaccio, dat deel uitmaakt van het UNESCO-werelderfgoed van de Dolomieten. Bolzano ligt op ongeveer 25 kilometer, een half uur rijden naar Siusi.

Hoe kom je op de Alpe di Siusi?

De belangrijkste toegang is de kabelbaan vanuit Siusi allo Sciliar. De gondel overbrugt in ongeveer een kwartier ruim vier kilometer en komt uit in Compaccio, het centrale punt van de alm, met een paar logeeradressen, restaurants en het vertrekpunt van de lijnbussen over het plateau. Bij het dalstation in Siusi ligt een grote parkeergarage.

De tweede toegang is de kabelbaan vanuit Ortisei in de Val Gardena, die naar de Mont Seuc aan de noordkant van de alm gaat. Wie in de Val Gardena logeert, combineert zo makkelijk beide gebieden.

De weg van Siusi naar Compaccio is in het seizoen overdag afgesloten voor gewone auto’s. Alleen gasten van een hotel op de alm zelf mogen dan met een vergunning doorrijden. Buiten de afsluitingstijden, vroeg in de ochtend en aan het eind van de middag, is de weg wel open. De precieze tijden verschillen per seizoen en zijn het best vooraf te controleren.

Wandelen op de Alpe di Siusi

De alm is vooral een wandelgebied, en het grote voordeel is de toegankelijkheid. De meeste paden zijn breed, goed gemarkeerd en weinig steil, waardoor ze geschikt zijn voor gezinnen en voor wie zonder klimwerk de Dolomieten wil zien.

Een klassieke route loopt van Compaccio over de weiden naar Saltria, aan de voet van de Sassolungo. Onderweg liggen meerdere berghutten waar canederli, gerstesoep en Kaiserschmarrn op tafel komen. Saltria is ook bereikbaar met de lijnbus, zodat de terugweg korter kan.

Voor ervaren wandelaars is de beklimming van de Sciliar een dagtocht. Op de top, op ruim 2.400 meter, staat de Rifugio Bolzano, een van de oudste berghutten van de Dolomieten, met uitzicht over bijna heel Zuid-Tirol. Een andere stevige route voert naar de Rosszähne en de Tierser Alpl aan de zuidoostrand van de alm, met zicht op de Catinaccio.

Vanaf de Mont Seuc aan de noordkant lopen paden naar uitzichtpunten boven de Val Gardena, en verder naar de voet van de Sassopiatto. Wie de Dolomieten vanuit een ander perspectief wil zien, combineert de alm met de Val di Funes, op ongeveer drie kwartier rijden.

De Alpe di Siusi door het jaar

De alm verandert sterk met de seizoenen. In juni en begin juli bloeien de weiden, met gentianen, arnica en orchideeën tussen het gras. Daarna wordt het hooi gemaaid en verandert het plateau in een lappendeken van gemaaide en ongemaaide stroken.

In september en oktober is het rustiger en worden de lariksen aan de rand van de alm goudgeel. Het licht is dan helder en de lucht koel; de lijnbussen rijden minder vaak en een deel van de berghutten sluit eind oktober. Wie in de herfst komt, kan de alm goed combineren met een spa vakantie in Zuid-Tirol.

In de winter is de Alpe di Siusi een skigebied met ongeveer zestig kilometer piste, veel brede en weinig steile afdalingen en een groot net van langlaufloipes. Er zijn geprepareerde winterwandelpaden en paarden-sleetochten. Via de Val Gardena is het gebied verbonden met de Sellaronda. Wie in het skiseizoen een accommodatie op of bij de alm zoekt, boekt die het best ruim vooraf. Meer over het seizoen staat in de Dolomieten in de winter.

Eten op de alm

De berghutten op de Alpe di Siusi serveren de stevige keuken van de Zuid-Tiroolse bergen: canederli en speck, gerstesoep, Schlutzkrapfen, en als nagerecht Kaiserschmarrn of apfelstrudel. Veel hutten maken hun eigen kaas en boter met melk van de koeien die op de alm grazen.

Het ritme van de alm is eenvoudig: ‘s ochtends lopen, rond het middaguur aanschuiven op een terras met uitzicht op de Sassolungo, en aan het eind van de middag terug naar het dal.

Waar slapen bij de Alpe di Siusi?

Er zijn twee manieren om de alm te beleven. Wie op het plateau zelf slaapt, heeft de weiden ‘s ochtends vroeg en ‘s avonds bijna voor zich alleen, wanneer de dagbezoekers vertrokken zijn. Rond Compaccio en Saltria liggen een aantal adressen, en een hotel op de alm geeft bovendien toegang tot de weg wanneer die voor gewone auto’s is afgesloten.

Daarnaast zijn de dorpen aan de rand van de alm een logische uitvalsbasis. Castelrotto en Siusi liggen dicht bij het dalstation van de kabelbaan, Fiè allo Sciliar is rustiger en bekend om het traditionele hooibad. In Ortisei is een B&B in het dorp handig voor wie ook de Seceda wil bezoeken.

Op de hellingen rond Castelrotto liggen veel boerderijen die kamers verhuren. Een agriturismo met het Zuid-Tiroolse keurmerk Roter Hahn is een werkend boerenbedrijf, vaak met eigen melk, kaas en speck bij het ontbijt.

Praktische informatie

Voor de Alpe di Siusi is één volle dag het minimum; met een verblijf van twee of drie dagen is er tijd voor zowel een makkelijke wandeling over de weiden als een stevige tocht naar de Sciliar of de Rosszähne. De beste periode voor wandelen is van juni tot begin oktober, met de bloei in juni en juli en de herfstkleuren in oktober.

Van Bolzano naar Siusi is het ongeveer 25 kilometer, een half uur rijden. Van Ortisei naar Siusi is het ongeveer vijftien kilometer. Lijnbussen verbinden Siusi en Castelrotto met Bolzano en met het dalstation van de kabelbaan. Op de alm zelf rijden in het seizoen bussen tussen Compaccio, Saltria en de berghutten.

Veelgestelde vragen over de Alpe di Siusi

Hoe kom je op de Alpe di Siusi?
De Alpe di Siusi is bereikbaar met de kabelbaan vanuit Siusi allo Sciliar, die in ongeveer een kwartier naar Compaccio op het plateau gaat, of met de kabelbaan vanuit Ortisei naar de Mont Seuc. De weg naar de alm is in het seizoen overdag gesloten voor gewone auto’s, behalve voor gasten van hotels op het plateau.

Mag je met de auto naar de Alpe di Siusi?
Met de auto naar de Alpe di Siusi rijden kan alleen buiten de afsluitingstijden, vroeg in de ochtend en aan het eind van de middag. Overdag is de weg in het seizoen gesloten voor gewone auto’s. Gasten van een hotel op de alm krijgen een vergunning om door te rijden.

Wat is het verschil tussen de Alpe di Siusi en de Seiser Alm?
Alpe di Siusi en Seiser Alm zijn twee namen voor dezelfde hoogvlakte: de eerste is Italiaans, de tweede Duits. In het Ladinisch heet het gebied Mont Sëuc. In Zuid-Tirol worden alle drie de namen gebruikt, op borden en in dienstregelingen.

Is de Alpe di Siusi geschikt voor gezinnen met kinderen?
De Alpe di Siusi is een van de meest gezinsvriendelijke wandelgebieden van de Dolomieten. De paden zijn breed en weinig steil, er zijn veel berghutten met speeltuinen en terrassen, en lijnbussen maken het mogelijk om een deel van de route te rijden. In de winter zijn de pistes overwegend makkelijk.

Wat is de beste tijd om de Alpe di Siusi te bezoeken?
Voor wandelen is de periode van juni tot begin oktober het meest geschikt. In juni en juli bloeien de weiden, in oktober kleuren de lariksen goud en is het rustiger. Van december tot maart is de alm een skigebied met brede pistes en langlaufloipes.