Wie de kust van Sardinië achter zich laat en het binnenland in rijdt, merkt het verschil al na een paar haarspeldbochten. De temperatuur zakt, de macchia maakt plaats voor steeneiken en kurkbomen, en de dorpen worden kleiner en stiller. Dit is de Barbagia, van oudsher het minst toegankelijke deel van Sardinië en niet toevallig ook het deel waar de oude Sardijnse tradities het langst hebben standgehouden. In de volledige reisgids voor Sardinië vormt deze regio een van de vier gezichten van het eiland, naast de kust, Cagliari en de westkust. Wie zich eerst wil verdiepen in de nuraghi die ook in dit binnenland veelvuldig voorkomen, vindt in dit artikel over de nuraghi van Sardinië een uitgebreidere achtergrond.
Nuoro fungeert als de natuurlijke hoofdstad van de streek, al oogt de stad zelf minder toeristisch dan die functie doet vermoeden. Het Museo della Vita e delle Tradizioni Popolari Sarde documenteert de streekdrachten, ambachten en gebruiken van de omliggende bergdorpen, van geweven textiel tot de maskers die tijdens carnaval nog altijd door de straten trekken. De stad ligt aan de voet van de Monte Ortobene, een berg met dennenbossen en een bronzen Christusbeeld op de top, van waaruit het uitzicht reikt tot ver over de Barbagia.
Nuoro was ook de geboortestad van Grazia Deledda, de enige Italiaanse vrouw die de Nobelprijs voor Literatuur ontving. Haar geboortehuis is ingericht als klein museum over haar werk, dat zich grotendeels afspeelt in de dorpen van deze streek.
Praktisch: Nuoro leent zich goed als overnachting voor wie de stad als uitvalsbasis voor de rest van de Barbagia wil gebruiken; hotels in het centrum liggen op loopafstand van het museum en de oude wijk San Pietro.
Orgosolo: muurschilderingen als archief
Een kwartier ten zuiden van Nuoro ligt Orgosolo, een dorp dat sinds de jaren zeventig bekendstaat om zijn honderden murales, muurschilderingen die oorspronkelijk uit politiek protest ontstonden en zich sindsdien hebben ontwikkeld tot een verhalend archief van het dagelijks leven op het platteland. De schilderingen bedekken vrijwel elke muur in het centrum en behandelen onderwerpen van de herderseconomie tot internationale politiek, vaak met een scherpte die niet in elk toeristisch dorp te vinden is.
Orgosolo draagt ook een geschiedenis van banditismo, roversbendes die zich tot diep in de twintigste eeuw in de ontoegankelijke bergen rond het dorp schuilhielden. Die geschiedenis wordt in de murales zelf regelmatig aangehaald, wat het dorp een gelaagdheid geeft die verder reikt dan de kleurrijke straatbeelden alleen.
Praktisch: Orgosolo is goed te combineren met Nuoro op één dag; wie langer wil blijven, vindt in de omliggende heuvels enkele agriturismo’s die overnachting combineren met een maaltijd op basis van schapenvlees en lokale kaas.
De Supramonte en de Gola di Gorropu
Ten oosten van Nuoro en Orgosolo verheft zich de Supramonte, een kalksteenmassief dat tot de meest ontoegankelijke natuurgebieden van Sardinië behoort. Hier snijdt de Gola di Gorropu zich als een van de diepste kloven van Europa door het landschap, met wanden die op sommige plekken meer dan vierhonderd meter recht omhoog lopen. De wandeling door de kloof vraagt stevige schoenen en een halve tot hele dag, afhankelijk van hoe ver de route wordt gevolgd, en voert langs oleanderstruiken en poelen met kristalhelder water.
Bekijk onze selectie met favoriete adresjes door heel Italië — van stijlvolle masseria’s tot droomhotels aan de meren en verborgen plekken met karakter.
De Supramonte is ook het domein van de laatste wilde varkens en moeflons van het eiland, dieren die in de dichtbeboste hellingen ruim de ruimte hebben zonder de concurrentie van massatoerisme. Voor wie minder tijd heeft dan een volledige tocht door de Gorropu vraagt, biedt het plateau bij Tiscali, een verborgen nuraghisch dorp in een ingestorte grot, een kortere wandeling met een vergelijkbaar gevoel van afgelegenheid.
Praktisch: Een bezoek aan de Gola di Gorropu begint het best vroeg in de ochtend, zeker in de zomer wanneer de temperatuur in de kloof snel oploopt; een B&B in Orgosolo of Dorgali ligt het dichtst bij de ingang van het wandelpad.
Leven van het land: schapenteelt en agriturismo
Wat de Barbagia onderscheidt van de rest van Sardinië is niet alleen het landschap, maar de manier waarop de bevolking ervan leeft. De streek drijft van oudsher op schapenteelt en zelfvoorzienende landbouw, en dat is terug te zien in vrijwel elk dorp: kazen die nog op traditionele wijze worden gemaakt, wol die in kleine werkplaatsen wordt verwerkt, en een keuken die leunt op wat het land en de kudde opleveren.
Een overnachting op een agriturismo is in de Barbagia bijna vanzelfsprekender dan een hotel. Veel boerderijen verhuren kamers en serveren ’s avonds een maaltijd met producten van eigen grond, van pecorino tot geroosterd lam. Wie hier logeert, proeft meer van Sardinië dan wie zich tot de kust beperkt, en komt vaak in gesprek met een gastheer wiens familie al generaties in dezelfde vallei woont.
Praktisch: Een verblijf van twee tot drie nachten in een agriturismo geeft voldoende tijd om zowel Nuoro en Orgosolo als een wandeling in de Supramonte te combineren, zonder dat de dagen te vol worden gepland.
FAQ: veelgestelde vragen over de Barbagia
Wat is de beste uitvalsbasis om de Barbagia te verkennen? Nuoro is de meest praktische basis vanwege de centrale ligging en de aanwezigheid van meer hotels, maar wie de streek dieper wil ervaren, kiest beter voor een agriturismo in de omgeving van Orgosolo of Dorgali, dichter bij de wandelroutes van de Supramonte.
Hoeveel dagen zijn nodig om de Barbagia te bezoeken? Twee tot drie dagen geven voldoende ruimte voor Nuoro, Orgosolo en een wandeling in de Supramonte. Wie ook de Gola di Gorropu in volle lengte wil doorlopen, doet er goed aan een extra dag in te plannen.
Is de Barbagia ook zonder auto te bezoeken? Dat is lastig. Het openbaar vervoer tussen de bergdorpen is beperkt en de belangrijkste natuurgebieden liggen niet aan een buslijn, waardoor een huurauto voor deze streek vrijwel onmisbaar is.
Wat is de beste periode om de Barbagia te bezoeken? Voorjaar en najaar zijn ideaal, met mildere temperaturen voor wandelingen in de Supramonte. De zomer kan er in de kloven en op de kale hellingen aanzienlijk warmer aanvoelen dan aan de kust.
Wat is er te proeven in de Barbagia? Schapen- en geitenkaas, geroosterd lam, en pane carasau, het traditionele platte brood van de herders, vormen de basis van de lokale keuken. Veel agriturismo’s serveren deze gerechten als onderdeel van het avondmaal.
Wie de kust van Sardinië achter zich laat en het binnenland in rijdt, merkt het verschil al na een paar haarspeldbochten. De temperatuur zakt, de macchia maakt plaats voor steeneiken en kurkbomen, en de dorpen worden kleiner en stiller. Dit is de Barbagia, van oudsher het minst toegankelijke deel van Sardinië en niet toevallig ook het deel waar de oude Sardijnse tradities het langst hebben standgehouden. In de volledige reisgids voor Sardinië vormt deze regio een van de vier gezichten van het eiland, naast de kust, Cagliari en de westkust. Wie zich eerst wil verdiepen in de nuraghi die ook in dit binnenland veelvuldig voorkomen, vindt in dit artikel over de nuraghi van Sardinië een uitgebreidere achtergrond.
Inhoudsopgave
Nuoro, culturele hoofdstad van de Barbagia
Nuoro fungeert als de natuurlijke hoofdstad van de streek, al oogt de stad zelf minder toeristisch dan die functie doet vermoeden. Het Museo della Vita e delle Tradizioni Popolari Sarde documenteert de streekdrachten, ambachten en gebruiken van de omliggende bergdorpen, van geweven textiel tot de maskers die tijdens carnaval nog altijd door de straten trekken. De stad ligt aan de voet van de Monte Ortobene, een berg met dennenbossen en een bronzen Christusbeeld op de top, van waaruit het uitzicht reikt tot ver over de Barbagia.
Nuoro was ook de geboortestad van Grazia Deledda, de enige Italiaanse vrouw die de Nobelprijs voor Literatuur ontving. Haar geboortehuis is ingericht als klein museum over haar werk, dat zich grotendeels afspeelt in de dorpen van deze streek.
Praktisch: Nuoro leent zich goed als overnachting voor wie de stad als uitvalsbasis voor de rest van de Barbagia wil gebruiken; hotels in het centrum liggen op loopafstand van het museum en de oude wijk San Pietro.
Orgosolo: muurschilderingen als archief
Een kwartier ten zuiden van Nuoro ligt Orgosolo, een dorp dat sinds de jaren zeventig bekendstaat om zijn honderden murales, muurschilderingen die oorspronkelijk uit politiek protest ontstonden en zich sindsdien hebben ontwikkeld tot een verhalend archief van het dagelijks leven op het platteland. De schilderingen bedekken vrijwel elke muur in het centrum en behandelen onderwerpen van de herderseconomie tot internationale politiek, vaak met een scherpte die niet in elk toeristisch dorp te vinden is.
Orgosolo draagt ook een geschiedenis van banditismo, roversbendes die zich tot diep in de twintigste eeuw in de ontoegankelijke bergen rond het dorp schuilhielden. Die geschiedenis wordt in de murales zelf regelmatig aangehaald, wat het dorp een gelaagdheid geeft die verder reikt dan de kleurrijke straatbeelden alleen.
Praktisch: Orgosolo is goed te combineren met Nuoro op één dag; wie langer wil blijven, vindt in de omliggende heuvels enkele agriturismo’s die overnachting combineren met een maaltijd op basis van schapenvlees en lokale kaas.
De Supramonte en de Gola di Gorropu
Ten oosten van Nuoro en Orgosolo verheft zich de Supramonte, een kalksteenmassief dat tot de meest ontoegankelijke natuurgebieden van Sardinië behoort. Hier snijdt de Gola di Gorropu zich als een van de diepste kloven van Europa door het landschap, met wanden die op sommige plekken meer dan vierhonderd meter recht omhoog lopen. De wandeling door de kloof vraagt stevige schoenen en een halve tot hele dag, afhankelijk van hoe ver de route wordt gevolgd, en voert langs oleanderstruiken en poelen met kristalhelder water.
Bekijk de selectie
De Supramonte is ook het domein van de laatste wilde varkens en moeflons van het eiland, dieren die in de dichtbeboste hellingen ruim de ruimte hebben zonder de concurrentie van massatoerisme. Voor wie minder tijd heeft dan een volledige tocht door de Gorropu vraagt, biedt het plateau bij Tiscali, een verborgen nuraghisch dorp in een ingestorte grot, een kortere wandeling met een vergelijkbaar gevoel van afgelegenheid.
Praktisch: Een bezoek aan de Gola di Gorropu begint het best vroeg in de ochtend, zeker in de zomer wanneer de temperatuur in de kloof snel oploopt; een B&B in Orgosolo of Dorgali ligt het dichtst bij de ingang van het wandelpad.
Leven van het land: schapenteelt en agriturismo
Wat de Barbagia onderscheidt van de rest van Sardinië is niet alleen het landschap, maar de manier waarop de bevolking ervan leeft. De streek drijft van oudsher op schapenteelt en zelfvoorzienende landbouw, en dat is terug te zien in vrijwel elk dorp: kazen die nog op traditionele wijze worden gemaakt, wol die in kleine werkplaatsen wordt verwerkt, en een keuken die leunt op wat het land en de kudde opleveren.
Een overnachting op een agriturismo is in de Barbagia bijna vanzelfsprekender dan een hotel. Veel boerderijen verhuren kamers en serveren ’s avonds een maaltijd met producten van eigen grond, van pecorino tot geroosterd lam. Wie hier logeert, proeft meer van Sardinië dan wie zich tot de kust beperkt, en komt vaak in gesprek met een gastheer wiens familie al generaties in dezelfde vallei woont.
Praktisch: Een verblijf van twee tot drie nachten in een agriturismo geeft voldoende tijd om zowel Nuoro en Orgosolo als een wandeling in de Supramonte te combineren, zonder dat de dagen te vol worden gepland.
FAQ: veelgestelde vragen over de Barbagia
Wat is de beste uitvalsbasis om de Barbagia te verkennen?
Nuoro is de meest praktische basis vanwege de centrale ligging en de aanwezigheid van meer hotels, maar wie de streek dieper wil ervaren, kiest beter voor een agriturismo in de omgeving van Orgosolo of Dorgali, dichter bij de wandelroutes van de Supramonte.
Hoeveel dagen zijn nodig om de Barbagia te bezoeken?
Twee tot drie dagen geven voldoende ruimte voor Nuoro, Orgosolo en een wandeling in de Supramonte. Wie ook de Gola di Gorropu in volle lengte wil doorlopen, doet er goed aan een extra dag in te plannen.
Is de Barbagia ook zonder auto te bezoeken?
Dat is lastig. Het openbaar vervoer tussen de bergdorpen is beperkt en de belangrijkste natuurgebieden liggen niet aan een buslijn, waardoor een huurauto voor deze streek vrijwel onmisbaar is.
Wat is de beste periode om de Barbagia te bezoeken?
Voorjaar en najaar zijn ideaal, met mildere temperaturen voor wandelingen in de Supramonte. De zomer kan er in de kloven en op de kale hellingen aanzienlijk warmer aanvoelen dan aan de kust.
Wat is er te proeven in de Barbagia?
Schapen- en geitenkaas, geroosterd lam, en pane carasau, het traditionele platte brood van de herders, vormen de basis van de lokale keuken. Veel agriturismo’s serveren deze gerechten als onderdeel van het avondmaal.