Wie Rome via de Via Tuscolana of de Via Appia Nuova verlaat, rijdt na een halfuur de heuvels in. De weg slingert tussen wijngaarden, villa’s en kastanjebossen, en de lucht is er koeler dan in de stad. Dit zijn de Castelli Romani, een groep stadjes op de hellingen van een oude vulkaan, met twee kratermeren en uitzicht over de Romeinse vlakte.
De Castelli Romani, letterlijk de Romeinse kastelen, liggen in de Colli Albani ten zuidoosten van Rome. Romeinse patriciërs, pausen en adellijke families bouwden hier hun buitenverblijven. Het gebied is een van de streken in de gids vakantie in Lazio en leent zich voor een dagtrip of een roadtrip van een paar dagen.
Rijd de mooiste routes door Italië — zonder te missen wat ertoe doet
12 zorgvuldig samengestelde autoroutes met de mooiste wegen, stopplaatsen en tips per route. Bespaar jezelf uren uitzoekwerk en reis met de zekerheid van een expert. 100+ pagina’s.
De Colli Albani zijn de resten van een groot vulkaangebied, de Vulcano Laziale, dat honderdduizenden jaren geleden actief was. De vulkaan liet een vruchtbare bodem achter, beboste hellingen en twee kratermeren: het Lago Albano en het kleinere Lago di Nemi.
Al in de oudheid trokken welgestelde Romeinen naar deze heuvels om aan de zomerhitte van de stad te ontsnappen. Keizer Domitianus liet een villa bouwen aan het Lago Albano, op de plek waar later de pauselijke zomerresidentie van Castel Gandolfo verrees. In de zestiende en zeventiende eeuw bouwden pausen en kardinalen hier hun villa’s, vooral rond Frascati.
De Via Tuscolana en de Via Appia Nuova verbinden Rome met de Castelli. Langs die twee wegen ligt een klassieke route door het gebied.
De dorpen van de Castelli Romani
Frascati: witte wijn en villa’s
Frascati is het bekendste en een van de grootste stadjes van de Castelli Romani. De naam staat voor een droge witte wijn die op de vulkanische hellingen rond de stad wordt gemaakt. Boven het centrum ligt Villa Aldobrandini, een zestiende-eeuwse villa met een watertheater in de tuin en uitzicht tot over Rome.
In de straten rond de kathedraal liggen fraschette, eenvoudige wijnlokalen waar de huiswijn bij porchetta, kaas en brood wordt geschonken. Verschillende wijnhuizen buiten het centrum ontvangen bezoekers voor een proeverij.
Grottaferrata: een Byzantijnse abdij
Een paar kilometer van Frascati ligt Grottaferrata, een rustiger stadje rond de abdij van Santa Maria di Grottaferrata. Het klooster werd in 1004 gesticht door de heilige Nilus van Rossano en volgt nog altijd de Byzantijnse ritus. De abdij bewaart een bibliotheek met Griekse handschriften en een kerk met middeleeuwse mozaïeken.
Sogno Italiano selectie
Op zoek naar bijzondere hotels in Italië?
Bekijk onze selectie met favoriete adresjes door heel Italië — van stijlvolle masseria’s tot droomhotels aan de meren en verborgen plekken met karakter.
Castel Gandolfo ligt op de rand van de krater boven het Lago Albano. Het Pauselijk Paleis is eeuwenlang de zomerresidentie van de paus geweest. Sinds 2016 zijn delen van het paleis en de tuinen van Villa Barberini als museum voor bezoekers geopend.
Vanaf het plein voor het paleis loopt een weg omlaag naar het meer. Langs de oever wordt in de zomer gezwommen en zijn kajaks en waterfietsen te huur. Een wandelpad langs de kraterrand biedt uitzicht over het water.
Ariccia en Albano Laziale
Ariccia is de plaats van de porchetta, varkensvlees met kruiden dat langzaam wordt geroosterd en in dunne plakken wordt gesneden. Het centrum werd in de zeventiende eeuw door Bernini vormgegeven, met het Palazzo Chigi en de kerk van Santa Maria dell’Assunzione aan het plein. Een hoge brug over het dal verbindt het stadje met Albano.
Albano Laziale heeft Romeinse resten uit de tijd dat hier een legioen gelegerd was, waaronder een amfitheater en de Cisternoni, grote ondergrondse waterreservoirs die nog steeds water bevatten.
Nemi: aardbeien en de schepen van Caligula
Nemi ligt hoog boven het Lago di Nemi, een klein kratermeer omgeven door steile beboste wanden. Het dorp staat bekend om zijn bosaardbeien, die in mei en juni op de kaart staan en tijdens een sagra in juni worden gevierd.
Op de bodem van het meer lagen eeuwenlang twee grote schepen die keizer Caligula had laten bouwen. Tussen 1928 en 1932 werd het meer onder Mussolini gedeeltelijk drooggepompt om ze te bergen. In 1944 gingen de schepen bij een brand in het museum verloren. Het Museo delle Navi Romane aan de oever toont schaalmodellen en de bewaard gebleven bronzen beslag en onderdelen.
Marino, Rocca di Papa en Rocca Priora
Marino viert elk jaar begin oktober de Sagra dell’Uva, het druivenfeest waarbij de fonteinen van het stadje wijn geven. Rocca di Papa ligt hoger op de helling, met een middeleeuws centrum rond een rots en het uitgangspunt van wandelingen naar Monte Cavo. Rocca Priora is met bijna achthonderd meter het hoogst gelegen stadje van de Castelli Romani.
Praktische informatie voor een roadtrip door de Castelli Romani
De Castelli Romani zijn met de auto het makkelijkst te verkennen. Vanaf de ringweg van Rome leidt de Via Tuscolana naar Frascati en Grottaferrata, en de Via Appia Nuova naar Albano, Castel Gandolfo en Ariccia. In veel stadjes zijn de straten smal; een kleine auto en parkeren buiten het centrum maken het eenvoudiger. Let op de ZTL-zones in de historische centra.
Zonder auto zijn sommige stadjes per trein bereikbaar vanaf Roma Termini. Frascati ligt op ongeveer een halfuur, Castel Gandolfo en Albano op ongeveer drie kwartier aan de lijn naar Albano, en Velletri op ongeveer een uur. Vanaf het metrostation Anagnina rijden bussen naar de andere stadjes.
Rijtijden vanaf de ringweg van Rome, bij normaal verkeer:
Bestemming
Afstand
Rijtijd
Frascati
ca. 15 km
ca. 25 min
Grottaferrata
ca. 15 km
ca. 25 min
Castel Gandolfo
ca. 15 km
ca. 25 min
Ariccia
ca. 20 km
ca. 30 min
Rocca di Papa
ca. 20 km
ca. 35 min
Nemi
ca. 25 km
ca. 40 min
Velletri
ca. 30 km
ca. 40 min
Voor een rondrit langs de belangrijkste stadjes is twee dagen een goed uitgangspunt. Het voorjaar en het najaar zijn de aangenaamste seizoenen; in de zomer komen in het weekend veel Romeinen naar de heuvels en de meren. De keuken draait om porchetta, coppiette, gedroogde gekruide vleesreepjes, en de witte wijn van Frascati, Marino en Velletri.
Parco dei Castelli Romani: wandelen in vulkanisch landschap
Een groot deel van de Colli Albani is beschermd als regionaal park, het Parco Regionale dei Castelli Romani. Gemarkeerde wandelpaden lopen door kastanjebossen, langs de kraterranden van de meren en naar de toppen van de heuvels.
Monte Cavo is met bijna 950 meter het hoogste punt van het gebied. Een deel van de klim volgt de Via Sacra, een Romeinse weg van basaltblokken die naar de tempel van Jupiter Latiaris op de top leidde. Van de tempel is weinig over, maar het uitzicht reikt bij helder weer tot aan de zee.
Overzicht van de Castelli Romani: dorpen en hoogtepunten
De Castelli Romani bestaan uit zestien gemeenten; in sommige tellingen worden er zeventien genoemd. Dit zijn de stadjes en waar ze om bekendstaan:
Stadje
Bekend om
Albano Laziale
Romeinse resten, amfitheater en de Cisternoni
Ariccia
Porchetta en het Palazzo Chigi van Bernini
Castel Gandolfo
Pauselijk paleis en het Lago Albano
Colonna
Klein stadje op een heuvel aan de noordrand
Frascati
Witte wijn en Villa Aldobrandini
Genzano di Roma
De Infiorata, bloementapijten in juni
Grottaferrata
Byzantijnse abdij uit 1004
Lanuvio
Romeinse oorsprong en wijngaarden
Lariano
Kastanjebossen en paddenstoelen
Marino
Sagra dell’Uva, het druivenfeest in oktober
Monte Compatri
Middeleeuws centrum met uitzicht
Monte Porzio Catone
Wijn en het astronomisch observatorium
Nemi
Bosaardbeien en het museum van de Romeinse schepen
Rocca di Papa
Middeleeuws centrum en wandelingen naar Monte Cavo
Rocca Priora
Het hoogst gelegen stadje van de Castelli
Velletri
Grootste stad van het gebied, wijn en musea
Overnachten in de Castelli Romani
De Castelli Romani zijn een alternatief voor een verblijf in Rome zelf. De stad blijft bereikbaar met de trein, terwijl de avonden rustiger zijn en de prijzen doorgaans lager liggen. Frascati heeft het grootste aanbod, met hotels en B&B’s in en rond het centrum. Castel Gandolfo en Albano liggen centraal voor de meren en hebben hotels met uitzicht over het Lago Albano.
Wie liever in het groen verblijft, vindt rond Rocca di Papa, Nemi en Grottaferrata agriturismi en B&B’s in de heuvels. Ariccia en Genzano zijn handig voor wie de zuidelijke stadjes en Velletri wil bezoeken.
Veelgestelde vragen over de Castelli Romani
Wat zijn de Castelli Romani?
De Castelli Romani zijn een groep van zestien stadjes in de Colli Albani, een oud vulkaangebied ten zuidoosten van Rome. De naam betekent de Romeinse kastelen en verwijst naar de burchten en villa’s die Romeinse families en pausen hier bouwden. Bekende stadjes zijn Frascati, Castel Gandolfo, Nemi en Ariccia.
Wat is er te doen in de Castelli Romani?
In Frascati en Marino wordt wijn geproefd, in Castel Gandolfo kun je het pauselijk paleis bezoeken en in het Lago Albano zwemmen. Nemi is bekend om zijn aardbeien en het museum van de Romeinse schepen, Ariccia om de porchetta. In het regionale park lopen wandelroutes door de bossen en naar de top van Monte Cavo.
Hoe kom je vanuit Rome naar de Castelli Romani?
Met de auto ben je vanaf de ringweg in ongeveer een halfuur in Frascati of Castel Gandolfo. Met de trein vanaf Roma Termini zijn Frascati, Castel Gandolfo, Albano en Velletri rechtstreeks bereikbaar. Vanaf het metrostation Anagnina rijden bussen naar de overige stadjes.
Welke route is geschikt voor een roadtrip door de Castelli Romani?
Een rondrit begint goed in Frascati via de Via Tuscolana en gaat via Grottaferrata en Marino naar Castel Gandolfo aan het Lago Albano. Daarna volgen Ariccia, Genzano en Nemi, met terugkeer naar Rome via de Via Appia Nuova. Met stops is dat een volle dag, of twee rustige dagen met een overnachting.
Is een dagtrip naar de Castelli Romani vanuit Rome de moeite waard?
Ja. Een combinatie van Castel Gandolfo met het meer, een lunch in Ariccia en een wijnproeverij in Frascati past in één dag. Wie meer wil zien, zoals Nemi, de wandelingen in het park of de zuidelijke stadjes, kan beter een of twee nachten in de heuvels blijven.
Wie Rome via de Via Tuscolana of de Via Appia Nuova verlaat, rijdt na een halfuur de heuvels in. De weg slingert tussen wijngaarden, villa’s en kastanjebossen, en de lucht is er koeler dan in de stad. Dit zijn de Castelli Romani, een groep stadjes op de hellingen van een oude vulkaan, met twee kratermeren en uitzicht over de Romeinse vlakte.
De Castelli Romani, letterlijk de Romeinse kastelen, liggen in de Colli Albani ten zuidoosten van Rome. Romeinse patriciërs, pausen en adellijke families bouwden hier hun buitenverblijven. Het gebied is een van de streken in de gids vakantie in Lazio en leent zich voor een dagtrip of een roadtrip van een paar dagen.
Sogno Italiano e-book
Inhoudsopgave
Rijd de mooiste routes door Italië — zonder te missen wat ertoe doet
12 zorgvuldig samengestelde autoroutes met de mooiste wegen, stopplaatsen en tips per route. Bespaar jezelf uren uitzoekwerk en reis met de zekerheid van een expert. 100+ pagina’s.
Bekijk de gids — €22,95 →
Van vulkaan tot villadorp: de historische context
De Colli Albani zijn de resten van een groot vulkaangebied, de Vulcano Laziale, dat honderdduizenden jaren geleden actief was. De vulkaan liet een vruchtbare bodem achter, beboste hellingen en twee kratermeren: het Lago Albano en het kleinere Lago di Nemi.
Al in de oudheid trokken welgestelde Romeinen naar deze heuvels om aan de zomerhitte van de stad te ontsnappen. Keizer Domitianus liet een villa bouwen aan het Lago Albano, op de plek waar later de pauselijke zomerresidentie van Castel Gandolfo verrees. In de zestiende en zeventiende eeuw bouwden pausen en kardinalen hier hun villa’s, vooral rond Frascati.
De Via Tuscolana en de Via Appia Nuova verbinden Rome met de Castelli. Langs die twee wegen ligt een klassieke route door het gebied.
De dorpen van de Castelli Romani
Frascati: witte wijn en villa’s
Frascati is het bekendste en een van de grootste stadjes van de Castelli Romani. De naam staat voor een droge witte wijn die op de vulkanische hellingen rond de stad wordt gemaakt. Boven het centrum ligt Villa Aldobrandini, een zestiende-eeuwse villa met een watertheater in de tuin en uitzicht tot over Rome.
In de straten rond de kathedraal liggen fraschette, eenvoudige wijnlokalen waar de huiswijn bij porchetta, kaas en brood wordt geschonken. Verschillende wijnhuizen buiten het centrum ontvangen bezoekers voor een proeverij.
Grottaferrata: een Byzantijnse abdij
Een paar kilometer van Frascati ligt Grottaferrata, een rustiger stadje rond de abdij van Santa Maria di Grottaferrata. Het klooster werd in 1004 gesticht door de heilige Nilus van Rossano en volgt nog altijd de Byzantijnse ritus. De abdij bewaart een bibliotheek met Griekse handschriften en een kerk met middeleeuwse mozaïeken.
Bekijk de selectie
Castel Gandolfo: de zomerresidentie van de paus
Castel Gandolfo ligt op de rand van de krater boven het Lago Albano. Het Pauselijk Paleis is eeuwenlang de zomerresidentie van de paus geweest. Sinds 2016 zijn delen van het paleis en de tuinen van Villa Barberini als museum voor bezoekers geopend.
Vanaf het plein voor het paleis loopt een weg omlaag naar het meer. Langs de oever wordt in de zomer gezwommen en zijn kajaks en waterfietsen te huur. Een wandelpad langs de kraterrand biedt uitzicht over het water.
Ariccia en Albano Laziale
Ariccia is de plaats van de porchetta, varkensvlees met kruiden dat langzaam wordt geroosterd en in dunne plakken wordt gesneden. Het centrum werd in de zeventiende eeuw door Bernini vormgegeven, met het Palazzo Chigi en de kerk van Santa Maria dell’Assunzione aan het plein. Een hoge brug over het dal verbindt het stadje met Albano.
Albano Laziale heeft Romeinse resten uit de tijd dat hier een legioen gelegerd was, waaronder een amfitheater en de Cisternoni, grote ondergrondse waterreservoirs die nog steeds water bevatten.
Nemi: aardbeien en de schepen van Caligula
Nemi ligt hoog boven het Lago di Nemi, een klein kratermeer omgeven door steile beboste wanden. Het dorp staat bekend om zijn bosaardbeien, die in mei en juni op de kaart staan en tijdens een sagra in juni worden gevierd.
Op de bodem van het meer lagen eeuwenlang twee grote schepen die keizer Caligula had laten bouwen. Tussen 1928 en 1932 werd het meer onder Mussolini gedeeltelijk drooggepompt om ze te bergen. In 1944 gingen de schepen bij een brand in het museum verloren. Het Museo delle Navi Romane aan de oever toont schaalmodellen en de bewaard gebleven bronzen beslag en onderdelen.
Marino, Rocca di Papa en Rocca Priora
Marino viert elk jaar begin oktober de Sagra dell’Uva, het druivenfeest waarbij de fonteinen van het stadje wijn geven. Rocca di Papa ligt hoger op de helling, met een middeleeuws centrum rond een rots en het uitgangspunt van wandelingen naar Monte Cavo. Rocca Priora is met bijna achthonderd meter het hoogst gelegen stadje van de Castelli Romani.
Praktische informatie voor een roadtrip door de Castelli Romani
De Castelli Romani zijn met de auto het makkelijkst te verkennen. Vanaf de ringweg van Rome leidt de Via Tuscolana naar Frascati en Grottaferrata, en de Via Appia Nuova naar Albano, Castel Gandolfo en Ariccia. In veel stadjes zijn de straten smal; een kleine auto en parkeren buiten het centrum maken het eenvoudiger. Let op de ZTL-zones in de historische centra.
Zonder auto zijn sommige stadjes per trein bereikbaar vanaf Roma Termini. Frascati ligt op ongeveer een halfuur, Castel Gandolfo en Albano op ongeveer drie kwartier aan de lijn naar Albano, en Velletri op ongeveer een uur. Vanaf het metrostation Anagnina rijden bussen naar de andere stadjes.
Rijtijden vanaf de ringweg van Rome, bij normaal verkeer:
Voor een rondrit langs de belangrijkste stadjes is twee dagen een goed uitgangspunt. Het voorjaar en het najaar zijn de aangenaamste seizoenen; in de zomer komen in het weekend veel Romeinen naar de heuvels en de meren. De keuken draait om porchetta, coppiette, gedroogde gekruide vleesreepjes, en de witte wijn van Frascati, Marino en Velletri.
Parco dei Castelli Romani: wandelen in vulkanisch landschap
Een groot deel van de Colli Albani is beschermd als regionaal park, het Parco Regionale dei Castelli Romani. Gemarkeerde wandelpaden lopen door kastanjebossen, langs de kraterranden van de meren en naar de toppen van de heuvels.
Monte Cavo is met bijna 950 meter het hoogste punt van het gebied. Een deel van de klim volgt de Via Sacra, een Romeinse weg van basaltblokken die naar de tempel van Jupiter Latiaris op de top leidde. Van de tempel is weinig over, maar het uitzicht reikt bij helder weer tot aan de zee.
Overzicht van de Castelli Romani: dorpen en hoogtepunten
De Castelli Romani bestaan uit zestien gemeenten; in sommige tellingen worden er zeventien genoemd. Dit zijn de stadjes en waar ze om bekendstaan:
Overnachten in de Castelli Romani
De Castelli Romani zijn een alternatief voor een verblijf in Rome zelf. De stad blijft bereikbaar met de trein, terwijl de avonden rustiger zijn en de prijzen doorgaans lager liggen. Frascati heeft het grootste aanbod, met hotels en B&B’s in en rond het centrum. Castel Gandolfo en Albano liggen centraal voor de meren en hebben hotels met uitzicht over het Lago Albano.
Wie liever in het groen verblijft, vindt rond Rocca di Papa, Nemi en Grottaferrata agriturismi en B&B’s in de heuvels. Ariccia en Genzano zijn handig voor wie de zuidelijke stadjes en Velletri wil bezoeken.
Veelgestelde vragen over de Castelli Romani
Wat zijn de Castelli Romani?
De Castelli Romani zijn een groep van zestien stadjes in de Colli Albani, een oud vulkaangebied ten zuidoosten van Rome. De naam betekent de Romeinse kastelen en verwijst naar de burchten en villa’s die Romeinse families en pausen hier bouwden. Bekende stadjes zijn Frascati, Castel Gandolfo, Nemi en Ariccia.
Wat is er te doen in de Castelli Romani?
In Frascati en Marino wordt wijn geproefd, in Castel Gandolfo kun je het pauselijk paleis bezoeken en in het Lago Albano zwemmen. Nemi is bekend om zijn aardbeien en het museum van de Romeinse schepen, Ariccia om de porchetta. In het regionale park lopen wandelroutes door de bossen en naar de top van Monte Cavo.
Hoe kom je vanuit Rome naar de Castelli Romani?
Met de auto ben je vanaf de ringweg in ongeveer een halfuur in Frascati of Castel Gandolfo. Met de trein vanaf Roma Termini zijn Frascati, Castel Gandolfo, Albano en Velletri rechtstreeks bereikbaar. Vanaf het metrostation Anagnina rijden bussen naar de overige stadjes.
Welke route is geschikt voor een roadtrip door de Castelli Romani?
Een rondrit begint goed in Frascati via de Via Tuscolana en gaat via Grottaferrata en Marino naar Castel Gandolfo aan het Lago Albano. Daarna volgen Ariccia, Genzano en Nemi, met terugkeer naar Rome via de Via Appia Nuova. Met stops is dat een volle dag, of twee rustige dagen met een overnachting.
Is een dagtrip naar de Castelli Romani vanuit Rome de moeite waard?
Ja. Een combinatie van Castel Gandolfo met het meer, een lunch in Ariccia en een wijnproeverij in Frascati past in één dag. Wie meer wil zien, zoals Nemi, de wandelingen in het park of de zuidelijke stadjes, kan beter een of twee nachten in de heuvels blijven.