Asolo: de stad van honderd horizonnen in Veneto

Op een heuvelrug tussen de Venetiaanse vlakte en de eerste uitlopers van de Alpen ligt Asolo, een ommuurd stadje in de provincie Treviso in de regio Veneto. De dichter Giosuè Carducci noemde het la città dai cento orizzonti, de stad van honderd horizonnen. De bijnaam verwijst naar het uitzicht dat zich vanuit bijna elke straat opent: naar het zuiden over de vlakte richting Venetië, naar het noorden naar het massief van de Monte Grappa. Asolo is aangesloten bij I Borghi più belli d’Italia, de vereniging van de mooiste dorpen van Italië, en heeft zijn middeleeuwse stratenpatroon grotendeels bewaard.

Van Romeins Acelum tot het hof van Caterina Cornaro

De Romeinen kenden de plaats als Acelum, een nederzetting met een eigen aquaduct, waarvan delen nog altijd onder het centrum lopen. De bepalende periode begon in 1489. De Republiek Venetië nam toen het koninkrijk Cyprus over van koningin Caterina Cornaro en gaf haar in ruil daarvoor de heerlijkheid Asolo.

Caterina richtte er een hof in dat humanisten, dichters en musici aantrok. Pietro Bembo situeerde zijn dialogen over de liefde, Gli Asolani uit 1505, in haar tuinen. Aan dat hof wordt ook het Italiaanse werkwoord asolare toegeschreven: tijd doorbrengen zonder vast doel, in aangenaam gezelschap.

Schrijvers, actrices en reizigers

De aantrekkingskracht op kunstenaars bleef na de Renaissance bestaan. De Engelse dichter Robert Browning kwam er herhaaldelijk en noemde zijn laatste dichtbundel Asolando. De actrice Eleonora Duse bracht haar laatste jaren door in Asolo en ligt begraven op de begraafplaats van Sant’Anna, met uitzicht op de Monte Grappa. Ook de reisschrijfster Freya Stark vestigde zich hier en werd er begraven. Hun namen keren terug in straatnamen, gevels en in het stadsmuseum.

Een wandeling door het centro storico

Het historische centrum is compact en het best te voet te verkennen. Het middelpunt is Piazza Garibaldi, met de Fontana Maggiore uit de zestiende eeuw. Die wordt nog altijd gevoed door het oude Romeinse aquaduct. Rond het plein liggen terrassen, arcaden en palazzi met beschilderde gevels.

Naast het plein staat de Duomo, gewijd aan Santa Maria Assunta. Binnen hangt onder meer een Tenhemelopneming van Lorenzo Lotto. In de Loggia della Ragione, met fresco’s op de gevel, is het Museo Civico gevestigd. Het museum heeft zalen over Caterina Cornaro en Eleonora Duse, naast archeologische vondsten uit de Romeinse tijd. Het voormalige kasteel van de koningin, met zijn herkenbare toren, huisvest het Teatro Eleonora Duse. Palazzo Beltramini doet dienst als stadhuis.

Vanuit het centrum loopt een steile weg omhoog naar de Rocca, de middeleeuwse vesting op de top van de Monte Ricco. De klim duurt ongeveer twintig minuten. Boven verklaart het uitzicht de bijnaam van de stad: de vlakte, de heuvels van de Colli Asolani en de Alpen liggen rondom.

Het landschap van de Colli Asolani

Asolo ligt in een glooiend heuvellandschap met cipressen, olijfbomen en wijngaarden. De Colli Asolani lenen zich voor korte wandelingen en fietstochten, zoals langs landweggetjes tussen villa’s en boerderijen. De combinatie van zachte heuvels en de nabije bergwand geeft de omgeving een ander karakter dan de vlakke Veneto verder naar het zuiden.

Rond Asolo: villa’s, beeldhouwkunst en stadjes

Op zo’n tien kilometer ligt in Maser de Villa Barbaro. Andrea Palladio ontwierp deze villa en Paolo Veronese beschilderde het interieur met fresco’s. De villa staat op de UNESCO-Werelderfgoedlijst en maakt deel uit van de villa’s van Palladio in Veneto.

Ongeveer even ver ligt Possagno, de geboorteplaats van de beeldhouwer Antonio Canova. Daar zijn Gipsoteca en de door hem ontworpen tempel te bezoeken.

Bassano del Grappa, met de houten brug over de Brenta, ligt op een klein halfuur rijden. Samen met Treviso en Castelfranco Veneto vormt Asolo een logische route door de Venetiaanse vlakte.

Eten en drinken

De heuvels rond Asolo vormen een eigen wijngebied met de herkomstbenaming Asolo Prosecco Superiore DOCG. De wijn is minder bekend dan die van Valdobbiadene en Conegliano, maar komt van vergelijkbare hellingen. Wie de wijnroute verder oostwaarts wil volgen, vindt aansluiting bij de Strada del Prosecco.

De keuken volgt de seizoenen van de provincie Treviso. In de winter staat de radicchio tardivo op de kaart, in risotto of gegrild. In het voorjaar zijn het de witte asperges uit Bassano. Het hele jaar door komen polenta en wildgerechten uit de heuvels op tafel.

Markten en evenementen

Op elke tweede zondag van de maand, behalve in juli en augustus, vult een antiekmarkt de straten en pleinen van het centrum. De markt trekt bezoekers uit de hele regio, waardoor het centrum op die dagen drukker is dan gewoonlijk. Daarnaast organiseert het theater en de gemeente door het jaar heen concerten en culturele evenementen.

Praktische informatie

Asolo ligt ongeveer 35 kilometer ten noordwesten van Treviso, zo’n 45 minuten rijden. Venetië ligt op circa 70 kilometer, ongeveer een uur via de snelweg en de provinciale wegen. Padua ligt op ruim 60 kilometer, eveneens ongeveer een uur. Naar Bassano del Grappa is het 15 kilometer, ongeveer twintig minuten.

De dichtstbijzijnde luchthavens zijn Treviso en Venetië Marco Polo. Beide liggen binnen een uur rijden.

Het centrum is grotendeels autoluw. Aan de rand van de oude kern liggen parkeerplaatsen, vanwaar het centrum in enkele minuten te voet bereikbaar is.

Zonder auto reis je per trein naar Castelfranco Veneto of Montebelluna en neem je daar een streekbus. Die rijdt niet overal even frequent.

Voorjaar en najaar zijn de aangenaamste periodes voor een bezoek, met zachte temperaturen en helder zicht op de bergen.

Overnachten in en rond Asolo

Asolo is een logische uitvalsbasis voor de noordelijke Veneto. Villa Barbaro, Possagno, Bassano del Grappa en de prosecco-heuvels liggen allemaal binnen een halfuur rijden, en Venetië en Treviso zijn als dagtocht bereikbaar.

Binnen de stadsmuren liggen enkele kleinschalige hotels in historische panden. Daarbuiten vind je agriturismi en B&B’s tussen de wijngaarden van de Colli Asolani. Wie ’s avonds door het stille centrum wil lopen nadat de dagjesmensen vertrokken zijn, overnacht bij voorkeur in het stadje zelf.

Veelgestelde vragen over Asolo

Waar ligt Asolo?
Asolo ligt in de provincie Treviso in de regio Veneto, in het noordoosten van Italië. Het stadje ligt op een heuvel aan de rand van de Venetiaanse vlakte, aan de voet van het Grappa-massief. Treviso ligt op ongeveer 45 minuten rijden en Venetië op ongeveer een uur.

Hoeveel tijd heb je nodig voor Asolo?
Voor het centrum, het museum en de klim naar de Rocca is een halve tot hele dag voldoende. Wie ook Villa Barbaro in Maser en Possagno wil bezoeken, rekent op een volledige dag of overnacht in de omgeving.

Is Asolo zonder auto bereikbaar?
Dat kan, maar het vraagt planning. Er is geen treinstation in Asolo zelf. Vanaf de stations van Castelfranco Veneto en Montebelluna rijden streekbussen naar het stadje, maar die rijden beperkt, vooral in het weekend. Met een auto zijn ook de villa’s en dorpen in de omgeving eenvoudiger te combineren.

Kun je in het centrum van Asolo parkeren?
Het historische centrum is grotendeels autoluw. Er liggen parkeerplaatsen aan de rand van de oude kern, op enkele minuten lopen van Piazza Garibaldi. Op de zondagen van de antiekmarkt raken die sneller vol, dus op die dagen is vroeg aankomen raadzaam.

Wat is Asolo Prosecco?
Asolo Prosecco Superiore DOCG is een mousserende wijn uit de heuvels rond Asolo en de Montello. Het is een van de twee DOCG-gebieden voor prosecco, naast Conegliano Valdobbiadene. In de enoteche en restaurants van het stadje staat de wijn vrijwel altijd op de kaart.